Artikel Babes: Beperkt houdbaar De babe is de nieuwe bimbo Door Liesbeth Wytzes Datum: 16 - 12 - 2000 Busbabe, klusbabe, regiobabe, nieuwsbabe, weerbabe: elk tv-programma heeft zijn eigen babe. De meisjes op het scherm zijn, anders dan zelfgedacht, variaties op een thema: televisiebabes zijn de nieuwe bimbo's. Ze vinden het niet erg om met gymnasiumopleiding suffe quizjes te presenteren. Als het maar leuk is. Busbabe Nancy ('Zijn haar borsten wel echt?'), klusbabe Mariëtte Fehmers die voor NET5 op zoek gaat naar het verhaal achter de onafgemaakte klus ('hartstikke leuk en een superkans!'), Nance van Lingo die gaat scheiden... Wie alles wil weten over de meiden die elke dag massaal over het televisiescherm springen, moet naar de website tvbabes.com gaan. Daar staan ze allemaal. Sinds de komst van de commerciële televisie, ongeveer tien jaar geleden, heeft het medium veel van zijn ernst verloren. En dat is te zien. Wie op een willekeurige avond, op een willekeurig tijdstip, langs de vele, vele kanalen zapt, ziet een keur aan inwisselbare spelletjesprogramma's en talkshows die worden gepresenteerd door een schier eindeloze verzameling meiden. Splits met Beertje van Beers, Lingo met de blonde Nance, veejay Tooske, Sylvana en haar nieuwe talkshow, hou ze maar eens uit elkaar. Het zijn de televisiebabes, een schijnbaar nieuw fenomeen. Babes moeten aan een aantal eisen voldoen: ze moeten lang, liefst blond haar hebben, slank, knap, jong, dol op een uitdaging en lekker spontaan zijn. Een echte, moderne babe is bovendien stoer, slim en onafhankelijk. En ze heeft haar leven in de hand, of althans, dat denkt ze. Want hoe zelfstandig en onafhankelijk dergelijke babes zich ook gedragen, ze worden wel degelijk gebruikt en afgedankt. Er zijn zoveel uren zendtijd en zoveel pagina's in de roddelblaadjes te vullen, en wie kijkt er nou niet graag naar mooie meisjes? Brutale meiden Jennifer de Jong en Tatum Dagelet presenteerden ooit het programma Brutale meiden, waarin ze zich gedroegen als kerels, maar er sexy uitzagen. De combinatie korte rok en grote bek bleek goed te werken, want zij zijn de voorlopers van de moderne babe. Katja Schuurman is de Nederlandse Über-babe, haar carrière heeft zich op zo'n manier ontwikkeld dat ze zich zo langzamerhand aan de omschrijving babe heeft ontworsteld. Ze werd beroemd met haar optreden in de eerste Nederlandse soap, Goede tijden slechte tijden, en vertoonde veelvuldig het soort gedrag waar de roddelpers wel raad mee weet. Haar affaires, affairettes en avonturen (Thom Hoffman! Dronken met de auto tegen de vangrail! Nieuwe borsten!) worden nog steeds breed uitgemeten in de ranzige pers. Schuurman is dan ook in alle opzichten de ideale babe. Ze is zelfverzekerd, uitermate sexy - die vacht van bruin haar, die hese stem - en nog slim ook. De babes denken dan zelf wel dat ze nieuw zijn, eigenlijk zijn ze niet meer dan een variant op de bimbo, en die is zo oud als de wereld. Babes trekken zich helemaal niets aan van wat voor feministische golf dan ook. Ze gedragen zich als papa's kleine meisje. In die zin is hun infantiele gedrag revolutionair te noemen. Vrouwen als Mies Bouwman en Sonja Barend hadden tenminste nog de ambitie iets serieus te doen op de televisie, maar een babe is al blij als ze ergens een bordje mag omdraaien. Ze vinden het ook heel erg grappig om babe genoemd te worden. Helemaal niet beledigend. Dertig jaar geleden, toen de tweede feministische golf net voorbij was, zou geen vrouw met verstand zich een babe hebben laten noemen. Nu is zo'n vrouw er juist trots op als ze er sexy en aantrekkelijk uitziet en peinst ze er niet over haar aantrekkelijkheden te verbergen om maar vooral een intelligente indruk te maken. Destijds waren er twee manieren waarop een vrouw zich in het openbaar gedroeg: klassiek of feministisch. Spelen met je uiterlijk, er aantrekkelijk uitzien, werd gezien als vrijwillig slachtofferschap, een teken van onderworpenheid aan de patriarchale maatschappij. In die tijd waren miss-verkiezingen politiek uitermate incorrect en bovendien seksistisch. Pure vleeshandel. Maar het feminisme is op zijn retour, strenge opvattingen over de rol van de vrouw zijn voorbij, en vrouwen willen zelf al helemaal niet meer geassocieerd worden met het lijdzame en onderdrukte beeld van de ouderwetse feministe. Dan blijft de vraag waarom vrouwen zich dommer voordoen dan ze in werkelijkheid zijn. Waarom gaat een slimme meid voor de camera's huppelen in een kinderachtig rokje? Het is een door de eeuwen heen beproefde tactiek om mannen te verleiden. Vrouwen gedragen zich als hulpeloze domme blondjes, stellen zich onderdanig op, en hopen door zulk gedrag een man te vertederen die zich over hen ontfermt en voor ze zal zorgen. Dat heeft meer te maken met genetisch bepaald versiergedrag dan met girl power. Beertje Een hedendaagse babe heeft een gedegen opleiding - vwo, universiteit - en is bij toeval in de wereld van de televisie terechtgekomen. Ze hangen, zeggen ze, hun ziel en zaligheid er niet aan op. Wordt het niks, en blijft die droom van een eigen praatprogramma onvervuld, niet getreurd. Dan komt er wel wat anders. Tegenwoordig kun je heus wel slim, mooi en een seksobject zijn. Kijk bijvoorbeeld maar eens naar het aanstormende Fox-talent Beertje van Beers. Na haar gymnasiumopleiding trok Beertje de wereld in, volgde een paar cursussen aan UCLA, de gerenommeerde universiteit in Californië, leerde Mandarijn Chinees, heeft jaren in Londen gewoond, en leest niets liever dan de boeken van de Japanse schrijfster Banana Yoshimoto. Toch is Beertje (28) niet te beroerd om zich in navelvrij truitje te laten fotograferen, noch om gehuld in een feloranje pak Spel zonder grenzen te presenteren, of om een bijdrage te leveren aan de Geef poot-show. Niet echt de loopbaan die je zou verwachten van iemand met een dergelijke grondige opleiding. Het woord babe vindt ze akelig, maar ook weer geen schande. Beertje studeerde theater-, film- en televisiewetenschappen in Utrecht toen ze werd gevraagd om mee te doen aan een Brits televisieprogramma. Daar had ze voordien nooit aan gedacht. 'Ik ben er wel ingerold als babe, maar dan als babe with brains, hoewel ik die scheiding onzin vindt,' zegt ze. Volgens haar is het ouderwets en typisch Westers om te denken dat mooie mensen niet slim kunnen zijn. 'In het Oosten zien ze dat juist als een gelukkige combinatie.' Voor Fox presenteert ze het uiterst luchtige quizje Splits, en draagt daar een kinderlijk kort rokje en kniekousen, kleding die haar minstens tien jaar jonger doet lijken dan ze is. Beertjes ware hartstocht is de psychotherapie. Ze zou duizend keer liever een eigen praktijk beginnen als psychotherapeute dan een talkshow hebben. Volgens Beertje, een groot bewonderaar van het werk van surrealist Georges Bataille, is het typisch voor haar generatie om rollen te willen spelen. Zowel sexy als stoer zijn, dat is leuk. 'Wij proberen als eerste generatie die rollen publiekelijk uit, en we zijn nog maar net begonnen.' Spice Girls Froukje de Both (28) werd ooit verkozen tot tv-babe van het jaar. Ze speelt al drie jaar in de soap Goudkust en brak haar hbo-opleiding communicatie af om tv-werk te gaan doen. Zij omschrijft de babes als laconiek en zelfverzekerd, uit zelfbescherming. 'Als je te graag wilt, kom je er niet. Je moet het los kunnen laten.' Het begrip girl power vindt ze gedateerd. 'Heeft dat niet iets met de Spice Girls te maken, met vrouwen die zich zo nodig moeten bewijzen? Ik geloof meer in human power.' Dat het nog steeds niet helemaal is geaccepteerd om zowel sexy en vrouwelijk als succesvol te zijn, kan ze niet ontkennen. 'Maar ik hou me daar niet zo mee bezig, ik doe gewoon mijn eigen ding.' Anniko van Santen (29), kindertelevisie-babe, is ook zo'n moderne babe. Ze is aantrekkelijk en slim, en werkte tijdens haar schooltijd (atheneum) al voor de regionale omroep en later voor Veronique in Luxemburg. Daarna ging ze psychologie studeren, maar haar werk voor de televisie nam zoveel tijd in beslag dat ze die studie nooit heeft afgemaakt. Over de kwalificatie babe moet ze lachen, dat neemt ze allemaal niet zo serieus. Toch blijft het merkwaardig dat dergelijke meisjes, die opgegroeid zijn na de tweede feministische golf, zich het tamelijk denigrerende etiket van babe zo makkelijk laten welgevallen, zich laten fotograferen alsof ze pin-ups zijn en zich gedragen alsof de volwassenheid nog lang niet in zicht is. Alleen al het feit dat veel van hen bij hun voornaam bekend zijn, wijst daar op. Het lijkt wel alsof hun werk voor de tv ervoor zorgt dat ze hun kindertijd eindeloos kunnen laten duren. Joke Hermes, universitair docent televisiestudies aan de Universiteit van Amsterdam, is het ook opgevallen dat er tegenwoordig zoveel schaars geklede dames op het scherm te zien zijn. Maar hun rol blijft beperkt - te beperkt, als het aan Hermes ligt, die wel zo realistisch is dat ze het fenomeen liefst positief wil duiden. Het is er nu eenmaal. Het valt haar op dat dergelijke jonge meisjes alleen op het scherm mogen wanneer het gaat om lichtvoetige onderwerpen. 'Aan de echt serieuze dingen komen ze niet toe, daar worden ze kennelijk niet toegelaten. Zo'n babe gaat geen nieuws voorlezen. Afgezien dan van Sacha de Boer, die zeker voor de kwalificatie babe in aanmerking komt, maar daarom alles in het werk stelt om er serieus uit te zien en zich kleedt als een honorary male.' Hermes ziet vooral het contrast tussen mannen in strakke pakken en babes. 'Vergeleken met zulke mannen vallen die babes natuurlijk extra op. Kijk nu eens naar zo iemand als Marc Klein-Essink, die een quiz van niks presenteerde, maar dat wel deed in zo'n pak waarmee hij zijn eigen belangrijkheid wilde benadrukken.' Jongensgedrag Bij de commerciële televisie horen nu eenmaal opgewekte, springerige jonge vrouwen. 'De televisie,' zegt Hermes, 'spreekt kijkers nog maar zelden aan op hun volwassenheid. Televisiekijken is een vorm van escapisme geworden, terug naar de kindertijd, de tijd zonder verantwoordelijkheden. Maar laten we de babes niet onderschatten. Ze praten, ze doen actief mee.' Het woord babe is zo oud als Amerikaanse slang, maar de aanduiding kreeg een modieuze lift door het komische duo Mike Myers en Dana Carvey in hun Wayne's World-filmcyclus. In Nederland werd het geïntroduceerd door jongensblad Webber, een tijdschrift met als doelgroep jongens van 16 tot 24. Een vrouw babe noemen, hoort bij stoer jongensgedrag, net als veel bier drinken en hard rijden. Dat is cool. In Webber is elke vrouw een babe, en datzelfde geldt voor de fascinerende website tvbabes.com. Deze drukbezochte site is een uit de hand gelopen grap van Jan Willem de Boer, zelf werkzaam bij een omroep. De inhoud van de site verandert steeds, want zoals hij handenwrijvend zegt, meiden gaan maar kort mee op de televisie. 'De omloopsnelheid van zulke babes is erg hoog. Mannen gaan veel langer mee, maar elk halfjaar is er een hele nieuwe lading meiden nodig.' En al die babes komen, als het aan De Boer ligt, op zijn site terecht. Werkelijk elke vrouw die op de televisie komt, staat op zijn site. Of het nu gaat om de post-menopausale Mireille Bekooij of Henny Stoel, om Tooske, Sylvana of Bridget, het zijn allemaal babes. Toen De Boer met zijn site begon, drie jaar geleden, was er nog weleens iemand beledigd om de kwalificatie babe. Anita Witzier bijvoorbeeld, en Astrid Joosten. Maar zulke protesten hoort hij allang niet meer. Integendeel, menige babe complimenteert hem met zijn site en is er zelfs trots op zo genoemd te worden. Elke dag krijgt hij e-mail van onbekende vrouwen die hopen via hem een plekje bij de televisie te krijgen. Maar ook het babe-dom heeft duistere kanten. Die moderne girl power-meiden, met hun laat-maar-waaienhouding, en hun gedrag van: als-ik-het-niet-meer-leuk-vind-ga-ik-wat-anders-doen, worden voor ze het weten een zwevende babe. En dan is de stap naar de grote verzamelbak various babes niet groot meer. In die zin is de site een mooie afspiegeling van de werkelijkheid. De meeste babes hebben een contract voor een beperkte periode waarin ze iets moeten laten zien. Lukt dat niet, dan is het over met de televisiecarrière. En dan komen ze terecht bij de various babes. In die categorie vind je de mislukte dromen, niet uitgekomen verwachtingen, vergeefse beloftes. Wat zou er geworden zijn van Jacqueline Aronson, Susan Blokhuis, Fleur Bok, Borka Florentinus, Marsha of Lydia Jane Dekkers? Zelfs wanneer hun dromen uitkomen, duren ze maar kort. Het is dus zaak om die periode zo goed mogelijk uit te buiten. Onlangs zat een sterretje uit de soapserie Westenwind in het Amsterdamse café Luxembourg. Daar hield ze hof temidden van een entourage van pr-personeel en bodyguard-achtige mannen. Het was duidelijk haar piekmoment. Mae West zei het al: verstand hebben is mooi meegenomen, als je het maar kunt verbergen..